Robinia, geacetyleerd hout (Accoya) of thermisch gemodificeerd hout: de vergelijking
Reeks Robinia · Houtsoorten vergelijken
Natuurlijke duurzaamheid, chemische modificatie of thermische modificatie: drie manieren om hout lang te laten meegaan
Robinia (Robinia pseudoacacia, in de handel ook acacia of valse acacia genoemd) gaat lang mee omdat zijn kernhout — het hart van de stam — van nature duurzaam is: klasse 1-2 volgens EN 350, gebruiksklasse 4 volgens EN 335, dus permanent contact met de grond. Geacetyleerd hout en thermisch gemodificeerd hout veranderen het materiaal zelf: het ene chemisch, het andere thermisch.
Elke familie heeft haar terrein. Geacetyleerd hout, met Accoya als referentiemerk, claimt duurzaamheidsklasse 1 (EN 350) en een fabrieksgarantie van 50 jaar boven de grond en 25 jaar in contact met de grond: uitstekend hout voor buitenschrijnwerk. Thermisch gemodificeerd hout haalt klasse 2 of 3. Robinia houdt stand in de grond en in de constructie.
× 1,6 tot × 2
de slagvastheid van een hout vóór de thermische behandeling, vergeleken met die van hetzelfde hout erna: het proces neemt er 37 tot 51 % van weg (Esteves en Pereira, BioResources, 2009). Daarom valt thermisch gemodificeerd hout af voor staken en constructies.
Natuurlijke duurzaamheid, acetylering, thermische modificatie: hoe werkt elk ervan?
Natuurlijke duurzaamheid is een eigenschap van de boom. Robinia zet in zijn kernhout extractiestoffen af — flavonoïden en looistoffen — die het hout onverteerbaar maken voor houtaantastende schimmels. Het verlaat onze zagerij in Teiu, in het district Hunedoara, geschild, zonder spinthout (de lichte ring) en droog.
Acetylering is een chemische modificatie. Het hout reageert met azijnzuuranhydride, een derivaat van azijn: de hydroxylgroepen in de celwand, die water binden, worden acetylgroepen, die dat niet doen. De fabrikant vermeldt een ongeveer 80 % lagere wateropname: zonder vloeibaar water kunnen schimmels niet meer aan het werk.
Thermische modificatie werkt alleen met warmte. Verhit tot 180 à 215 °C in een zuurstofarme atmosfeer verliest het hout een deel van zijn hemicellulosen, de suikers waarmee schimmels zich voeden.
Welke duurzaamheidsklasse en welke gebruiksklasse haalt elk ervan?
Twee normen vullen elkaar aan. De norm EN 350 deelt de natuurlijke duurzaamheid in van 1 (zeer duurzaam) tot 5 (niet duurzaam). De norm EN 335 definieert de gebruiksklassen: klasse 3 boven de grond, gebruiksklasse 4 in permanent contact met de grond of zoet water. Robinia is ingedeeld in 1-2 (EN 350) en haalt gebruiksklasse 4 zonder behandeling.
Geacetyleerd hout wordt door de fabrikant voorgesteld als duurzaamheidsklasse 1 volgens EN 350, geschikt voor gebruiksklassen 1 tot 4. Het garantiecertificaat onderscheidt 50 jaar boven de grond en 25 jaar „op of onder maaiveldniveau”. Die garantie dekt aantasting door schimmels en sluit zout water uit.
Thermisch gemodificeerd hout is bescheidener. Het handboek van de International ThermoWood Association onderscheidt Thermo-S, rond 190 °C, gericht op stabiliteit, en Thermo-D, rond 212 °C, gericht op duurzaamheid. Grenen Thermo-D haalt klasse 2 volgens EN 350, Thermo-S klasse 3: het is hout voor gebruiksklasse 3.
Waarom is thermisch gemodificeerd hout niet geschikt voor staken, palen of constructies?
De warmte die het voedsel van de schimmels vernietigt, tast ook het skelet van het hout aan. Het overzicht van Esteves en Pereira (BioResources, 2009) vermeldt een daling van de buigsterkte met 20 % vanaf 180 °C en tot 50 % bij 220 °C, en een daling van de slagvastheid met 37 tot 51 %. Anders gezegd, zoals het voor een koper telt: hetzelfde hout was 1,6 tot 2 keer slagvaster voordat het de oven in ging. Het komt er bros uit.
Een eerlijke precisering: die verhouding vergelijkt een hout met zichzelf, vóór en na de behandeling, en niet robinia met thermisch gemodificeerd grenen — dat zijn twee verschillende houtsoorten. Maar robinia vertrekt van veel hoger: ongeveer 740 kg/m³ bij 12 % vocht, en in Brinell (EN 1534), de gangbare schaal in de Benelux, ongeveer 46 N/mm² — ongeveer een derde harder dan eik (34); en zijn vezels zijn niet aangetast, omdat het geen enkel proces heeft ondergaan. Het werkelijke verschil, bij een staak die met de moker wordt ingeslagen of een belaste regel, valt dus ruim in zijn voordeel uit.
Het ThermoWood-handboek raadt overigens af dit hout voor dragende constructies te gebruiken. Een staak die met de moker wordt ingeslagen of een belaste regel vraagt precies wat het proces wegneemt. Robinia doet dat allemaal: een dichtheid van ongeveer 740 kg/m³ en een buigsterkte van 88,4 N/mm² in de proeven van UCLouvain van 2024.
Stabiliteit en gelijkmatig uiterlijk: waar gemodificeerd hout robinia verslaat
Dat is het sterke punt van gemodificeerd hout. De fabrikant van geacetyleerd hout vermeldt een tangentiële krimp die daalt van 7,9 % naar 1,5 % bij radiata pine. Een buitenraam of buitendeur vraagt hout dat niet werkt: geacetyleerd hout is daarvoor gemaakt.
Thermisch gemodificeerd hout wint op gelijkmatigheid van uiterlijk. De behandeling kleurt de massa egaal bruin tot in het hart en vlakt kleurverschillen uit; de evenwichtsvochtigheid bedraagt ongeveer de helft van die van onbehandeld hout.
Robinia verliest op die twee terreinen, en dat moet duidelijk gezegd worden. Het is een hout dat werkt, met een tint die van stuk tot stuk varieert van honinggeel tot groenbruin voordat het vergrijst. Grote rechte lengtes zijn zeldzaam, wat vingerlassen noodzakelijk maakt. Voor een raam is geacetyleerd hout de juiste keuze.
Prijs, herkomst en einde levensduur: hoe scoort elk ervan?
De prijsvolgorde is stabiel, ook al bewegen de bedragen: thermisch gemodificeerd hout — es, grenen of beuk — ligt boven geïmpregneerd grenen en onder robinia; geacetyleerd hout is het duurste van de drie. Wij publiceren geen prijs per vierkante meter: die hangt te veel af van profiel, lengtes, hoeveelheden en verkoopkanaal om buiten een offerte iets te betekenen.
Acetylering is een gepatenteerd industrieel proces dat op zeer weinig locaties plaatsvindt: een fabriek in Arnhem in Nederland, een tweede in Kingsport in Tennessee. De grondstof is FSC-gecertificeerd radiata pine uit plantages, volgens de fabrikant grotendeels uit Nieuw-Zeeland. Thermische modificatie gebeurt in talrijke Europese installaties, maar verbruikt veel energie.
Aan het einde van de levensduur zijn de drie families schoon, anders dan drukgeïmpregneerd hout. De fabrikant van geacetyleerd hout geeft aan dat zijn hout veilig kan worden verbrand, zoals onbehandeld hout; thermisch gemodificeerd hout krijgt geen toevoegingen en wordt op dezelfde manier verbrand; robinia eindigt als brandhout, zonder ooit een proces nodig te hebben gehad.
Welke kiest u dan voor welk gebruik?
De juiste keuze volgt uit het werk: contact met de grond, mechanische belasting, eis van stabiliteit.
Gebruik | De beste keuze | Waarom |
Staak, paal, contact met de grond | Robinia | Gebruiksklasse 4 zonder behandeling en bestand tegen inslaan |
Constructie, paal, pergola | Robinia | Hard en dicht hout; thermisch gemodificeerd te bros, geacetyleerd te duur |
Terras | Robinia of geacetyleerd | Robinia voor hardheid en prijs, geacetyleerd voor stabiliteit |
Gevelbekleding | Thermisch gemodificeerd of robinia | Thermisch gemodificeerd voor de egale tint, robinia voor de levensduur |
Raam, deur, schrijnwerk | Geacetyleerd hout | Maatvastheid en duurzaamheid van de afwerking |
Om te onthouden
· Drie mechanismen: natuurlijke extractiestoffen bij robinia, acetylgroepen bij geacetyleerd hout, verlies van hemicellulosen bij thermisch gemodificeerd hout.
· Robinia haalt duurzaamheidsklasse 1-2 (EN 350) en gebruiksklasse 4 (EN 335) zonder behandeling.
· Thermisch gemodificeerd hout haalt klasse 2 of 3, en hetzelfde hout was vóór de oven 1,6 tot 2 keer slagvaster: geen staak, geen constructie.
· Geacetyleerd hout claimt klasse 1 (EN 350) en een fabrieksgarantie van 50 jaar boven de grond, 25 jaar in de grond.
· Voor een buitenraam of buitendeur is geacetyleerd hout de juiste keuze, niet robinia.
Veelgestelde vragen
Kan thermisch gemodificeerd hout dienen als afrasteringsstaak?
Nee. Thermisch gemodificeerd hout is hout voor gebruiksklasse 3, dus boven de grond, en de thermische behandeling neemt er 37 tot 51 % van de slagvastheid weg — hetzelfde hout was vóór de oven 1,6 tot 2 keer slagvaster. Een staak moet met de moker worden ingeslagen en daarna jarenlang zijdelingse krachten opvangen. U hebt dus hout voor gebruiksklasse 4 nodig dat mechanisch intact is: robinia of geïmpregneerd grenen klasse 4.
Dekt de garantie van geacetyleerd hout ook contact met de grond?
Ja, maar niet voor dezelfde duur. Het garantiecertificaat van de fabrikant van geacetyleerd hout onderscheidt 50 jaar bij gebruik boven de grond en 25 jaar bij gebruik op of onder maaiveldniveau, zoet water inbegrepen. De garantie dekt aantasting door schimmels, sluit zout water uit en veronderstelt een correcte plaatsing. Het cijfer van 50 jaar geldt alleen boven de grond.
Is thermisch gemodificeerd hout natuurlijk hout zonder chemische middelen?
De thermische behandeling voegt geen enkel middel toe: het hout wordt verhit tot 180 à 215 °C onder stoom of in een zuurstofarme atmosfeer, zonder biocide of hars. Van natuurlijk hout spreken blijft misleidend: de hemicellulosen worden vernietigd, de kleur verandert in de massa en de mechanische eigenschappen dalen. Thermisch gemodificeerd hout is gemodificeerd hout zonder middelen, geen ruw hout.
Robinia of geacetyleerd hout voor een terras bij een zwembad?
Beide zijn geschikt, met verschillende prioriteiten. Robinia brengt hardheid, dus goede krasbestendigheid, tegen een lagere prijs. Geacetyleerd hout brengt een hogere stabiliteit, nuttig rond een bad waar de planken voortdurend nat worden en weer drogen. Voor een zoutwaterzwembad sluit de garantie van de fabrikant zout water uit.
Verder lezen
Naslaggids: „Robinia buiten — de complete gids”.
Andere vergelijkingen: „Robinia of geïmpregneerd grenen klasse 4”, „Robinia of tropisch hout”, „Robinia of composiet”, „Robinia of eik”, „Terras en gevelbekleding van gevingerlaste robinia”.
Onze producten: Gevingerlaste terrasplank · Gevingerlaste gevelplank · Grote palen · Ronde palen. Beschrijf ons het werk: wij zeggen u of robinia de juiste keuze is.
Disclaimer. Niet-contractueel artikel, ter informatie verstrekt (foto’s en schema’s inbegrepen). Robinia is een natuurlijke houtsoort: de vermelde waarden zijn ordes van grootte en kunnen zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd; bij afwijking gelden uitsluitend de technische fiche van het product en de algemene verkoopvoorwaarden. Controleer altijd de regelgeving die op uw project van toepassing is.
© Xylo Impact SRL — alle rechten voorbehouden, producten gecommercialiseerd onder het merk Robinia Palen. Elke reproductie, ook gedeeltelijk, is verboden zonder voorafgaande toestemming.
Opmerkingen